Voordat ik naar de nervus vagus ga eerst even een korte opfriscursus van het zenuwstel. Het zenuwstelsel wordt allereerst onderverdeeld in het centrale en het perifere zenuwstelsel. Vervolgens wordt het perifere zenuwstelsel onderverdeeld in het autonome (zonder onze wil, onbewust) en het somatische zenuwstelsel (met onze wil, bewust).
Het autonome zenuwstelsel (het automatische deel van ons zenuwstelsel) wordt onderverdeeld in het parasympatische en het sympathische deel. Het sympathische deel van autonome zenuwstelsel zorg voor meer energie en actie en het parasympatische deel voor meer rust en ruimte voor herstel. Het parasympatische deel van het autonome zenuwstelsel verloopt (grotendeels) via de Nervus Vagus.
De nervus Vagus
De nervus vagus is de tiende hersenzenuw en wordt ook wel de zwervende of wandelende zenuw genoemd. Het is de zenuw die de verbinding vormt tussen onze hersenen en ons lichaam. Dit is nog niet zo lang bekend wat maakt dat men vroeger ook het lichaam en de geest als twee gescheiden delen zag. Dit is gelukkig al lang niet meer zo. De nervus vagus loopt door je stembanden, longen, hart, maag, milt en lever, je spijsverteringsorganen en eindigt in je dikke darm.
De nervus vagus communiceert twee kanten op: van het brein omlaag naar je lijf, maar ook vanuit je lijf omhoog naar het brein. Voortdurend worden er boodschappen over en weer gestuurd om zowel je brein als je lijf te voorzien van de juiste informatie over wat er speelt.
Waar heeft de nervus Vagus allemaal invloed op:
Symptomen van een slecht werkende nervus Vagus
Onderverdeling in het dorsale en ventrale deel van de nervus Vagus
Vanuit de polyvagaaltheorie wordt de nervus vagus verdeeld in het ventrale (voorste) en dorsale (achterste) deel. Dit maakt dat het autonome zenuwstelsel nu onderverdeeld is in het ventrale deel, het sympathische deel en het dorsale deel.
Veilig voelen
Als wij ons veilig voelen dan is het ventrale deel van de nervus vagus actief. Dan is klinkt onze stem ontspannen, zijn er emoties zonder dat ze ons overspoelen, kunnen we creatief zijn of leren en functioneren onze organen goed.
Onveilig voelen
Als we ons niet meer veilig voelen komt er in eerste instantie sympathische activatie. Dan worden we alert, gaan onze hartslag en ademhaling sneller en neemt de spierspanning toe. We staan klaar om te kunnen vechten of vluchten. Maar tegelijkertijd lukt het minder goed om je in andere mensen te verplaatsen en je kunt je niet meer goed ontspannen.
Bevriezen
Als we ons helemaal onveilig voelen, ons lichaam ervaart het als levensbedreigend, dan neemt het dorsale deel van de nervus vagus het over. Dit zie je terug bij trauma’s. We komen in een staat waarin we afschakelen en energie besparen. Het denken gaat traag, evenals hartslag en ademhaling. We bewegen minder of trager en komen in een soort ‘wachten tot de storm over is gewaaid’.
In de afbeelding hiernaast wordt dit heel mooi uitgelegd.
Waar Voel eens.. over gaat
Als ik dan over mijzelf en mijn werk spreek zie ik in deze afbeelding de reden waarom ik zo graag mensen met elkaar wil verbinden. Waarom ik zo graag meer wil dan alleen Yin yogales te geven of
één op één behandelen. Als wij ons op deze aardkloot wat veiliger willen voelen hebben we connectie nodig. Alleen liggen op je matje maakt niet dat de wereld om je heen voor jou veiliger gaat worden. Als jij daarentegen in een groep leert wat het is om je echt veilig te voelen, dan kan je dit daarna in de wereld daarbuiten ook beter.
Een groep is vaak een afspiegeling van jouw wereld. Je komt daar mensen tegen die jou triggeren, die maken dat jij je wellicht even onveilig gaat voelen. Je buurman op het matje naast jou doet jou wellicht denken aan de man die jou eens op een verkeerde manier heeft aangeraakt of je buurvrouw heeft dezelfde lach als de pestkop van eerder. Zo zijn er veel voorbeelden te noemen. Vaak worden we onbewust getriggerd en dat zet dus dit vagale systeem in werking.
Voel eens… en Annet
Als ik nu terugkijk op mijn leven dan heb ik altijd aan de rechterkant van het plaatje geleefd. Niet goed genoeg, bevriezen, spanning en dus chronische hoofdpijn en andere fysieke klachten. Keihard werken om maar goed genoeg te worden gevonden en telkens weer onderuitgaan omdat ik daarin mijzelf niet durfde te vertrouwen.
Ik ben hierin eigenlijk best een heel gemiddeld persoon. Ik ben niet iemand die met trauma’s rondloopt, die van alles heeft meegemaakt waardoor ik niet in die veilige modus ben gekomen. Dit kan iedereen gebeuren. Je bent bijvoorbeeld best onzeker en hebt niet de handvaten gekregen om hiermee om te gaan. Of je hebt niet een jeugd gehad waarin er werd gepraat over dat wat er allemaal in je omgeving gebeurde. Laat staan dat je ouders hebt gehad die zelf hun eigen veiligheid niet konden waarborgen waardoor jij onbewust ook dat onveilige gevoel hebt overgenomen.
Voel Eens… en familiesystemen
We dragen allemaal een uniek verhaal met ons mee. Niet alleen ons eigen verhaal, maar ook dat van de generaties vóór ons. En vaak zonder dat we het doorhebben, beïnvloeden deze onzichtbare lijnen ons gedrag, onze keuzes en zelfs ons dagelijks geluk. Veel van de patronen die we in ons dagelijks leven tegenkomen, zoals onzekerheid, moeite met grenzen stellen, of het gevoel dat je altijd “sterk” moet zijn, zijn vaak niet alleen van jou. Ze kunnen hun oorsprong vinden in gebeurtenissen die generaties terug hebben plaatsgevonden. Denk aan oorlog, verlies, geheimen of onverwerkt verdriet. Deze ervaringen worden soms doorgegeven zonder dat erover gesproken wordt. Het gevolg is dat jij gedrag of overtuigingen overneemt die eigenlijk niet bij jou horen.